ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Hazır Beyan Sistemi ve yürüttüğü bilgilendirme kampanyaları vergiye gönüllü uyumu artırdı.
- Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde edenlerin beyan ettiği matrah tutarı son üç yıllık dönemde %232 oranında artış gösterdi.
- Kira, ücret ve menkul sermaye iradı gibi gelirler için beyan edilen matrah tutarı bir önceki yıla göre %265 oranında arttı.
- Geçmiş yıllarda gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyenlere yönelik takipler neticesinde 37 bin geçmiş dönem beyannamesi verildi.
- Beyanname vermeyen veya eksik beyanda bulunan mükelleflerin tespiti için incelemelere başlandı; bu mükellefler cezalı işleme maruz kalmamak için ‘pişmanlık’ hükümlerinden yararlanarak beyanname verebilecek.
- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde vergide adalet ve etkinliğin başarıyla sağlandığını vurguladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca (GİB) yürütülen çalışmalarla, geçen yıl elde edilen kazançlara yönelik yaklaşık 5,5 milyon vergi beyannamesi verilerek rekor kırıldı, 401 bin mükellef de ilk defa beyanname verdi.
Ticari, zirai ve mesleki faaliyetinden dolayı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri ile geliri sadece ücret, kira, menkul sermaye iradı veya diğer kazanç ve iratlardan oluşan mükellefler için beyanname dönemi sona erdi.
Milyonlarca mükellef, geçen yıl elde ettiği kazancı beyan etmek için GİB tarafından geliştirilen Hazır Beyan Sistemi’ni kullandı.
SMS bilgilendirmeleri, kamu spotları, eğitici ve yönlendirici videolar, çağrı merkezi hizmetleri ile rehberler gibi içerikler ve hizmetler sayesinde, hem beyan sayısında hem de vergi tutarında artış yaşandı.
Beyanname sayısında rekor kırıldı
Mart ayı boyunca devam eden beyan döneminde ticari, zirai ve serbest meslek kazancı yönünden gelir vergisi mükellefi olanlar tarafından 2 milyon 899 bin beyanname verildi. Beyanname sayısı geçen yıl 2 milyon 747 bin, 2024 yılında 2 milyon 604 bin olarak kayıtlara geçti.
Son üç yılda beyanname sayılarındaki artış dikkati çekti. Ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde edenler tarafından verilen beyanname sayısı üç yıllık dönemde yüzde 11 artarken beyan edilen matrah tutarı 2023 dönemi gelirleri için 270,4 milyar lira, 2024 dönemi gelirleri için 512,9 milyar ve 2025 gelirleri için 897,3 milyar liraya ulaştı.
Böylece, son üç yıllık dönemde bu mükellefler tarafından beyan edilen toplam matrah tutarında yüzde 232 artış görüldü.
Hazır Beyan Sistemi üzerinden kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat türlerinden gelir elde eden 2 milyon 558 bin mükellef de beyanname verdi. Beyanname veren mükellefler tarafından 1 trilyon 458 milyar lira matrah beyan edilirken hesaplanan vergi tutarı da 446 milyar liraya çıktı.
Buna göre, beyan edilen matrahta artış oranı geçen yıla kıyasla yüzde 70, bir önceki yıla göre yüzde 265 oldu. Hesaplanan vergi tutarındaki artış da geçen yıla göre yüzde 67, bir önceki yıla kıyasla yüzde 252 olarak belirlendi.
Geçen yıllarda gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyen mükelleflere yönelik çalışmalar neticesinde de yılbaşından bu yana, 2024 ve önceki yıllara ait 37 bin beyanname verildi.
GİB verilerine göre, 2024 yılında 4,4 milyon ve geçen yıl da yaklaşık 5 milyon beyanname verilirken bu yıl verilen toplam beyanname sayısı 2024 yılına kıyasla yüzde 24 artarak 5 milyon 457 bin ile rekor düzeye ulaştı.
Beyan edilen toplam gelir vergisi matrahı 2023 yılında elde edilen gelirler için 669 milyar lira, 2024 yılında elde edilen gelirler için 1 trilyon 370 milyar lirayken bu yıl 2 trilyon 355 milyar liraya yükseldi.
Hesaplanan vergi tutarı da 2023 yılı için 202 milyar lira ve 2024 yılı için 411 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Bu tutar, geçen yıl elde edilen kazançlara yönelik olarak da üç yıllık dönemde yüzde 247 artış göstererek 702 milyar liraya çıktı.
Bu sonuçlar, üç yıllık dönemde mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunda artış olduğunu da gösterdi.
401 bin mükellef ilk kez beyanname verdi
2025 yılına ilişkin olarak 401 bin mükellef ilk kez kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlara ilişkin mükellefiyet tesis ettirerek beyanname verdi.
Gelir vergisi beyan dönemi sonrasında, Gelir İdaresi tarafından beyannamesini süresinde beyan edip ilk taksitini ödeyen mükelleflere teşekkür SMS’i gönderildi.
Başkanlık, 2025 yılında gelir elde eden ve yapılan hatırlatmalara rağmen beyanname vermeyenler başta olmak üzere elde ettikleri gelirleri beyan etmeyen ya da eksik beyanda bulunan mükellefleri tespit etmek üzere çalışmalara başladı. Bu mükelleflerin bilgileri, haklarında cezalı işlem yapılmak üzere vergi dairelerine gönderilecek.
Bu süreçte vergisini ödemek isteyen mükelleflerin, Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) veya Hazır Beyan Sistemi (hazirbeyan.gib.gov.tr) üzerinden pişmanlıkla beyanname verme, bu sistemler aracılığıyla banka ya da kredi kartıyla vergi ödeme imkanı da bulunuyor.
Gelir İdaresi personeline tebrik
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Başkanlığın kayıt dışı faaliyetlere ilişkin tespit ve denetim kapasitesini önemli ölçüde artırdığına işaret ederek, "2025 yılında elde ettikleri gelirlerini süresinde beyan etmeyen ya da eksik beyanda bulunan mükellefler, pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname verebilir. Vergi adaleti ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliği için gönüllü uyum büyük önem taşıyor. Pişmanlık hükümlerinden faydalanarak beyanname veren mükelleflere vergi ziyaı cezası kesilmiyor." dedi.
Bu süreçte gerek mükellef hizmetleri anlamında gerekse analiz ve saha çalışmalarıyla bu sonuçların alınmasında katkı sağlayan Gelir İdaresi personelini tebrik eden Şimşek, "Orta Vadeli Programı’mızın kararlı şekilde uygulanması sayesinde vergilemede adalet ve etkinliği artırırken son üç yıllık dönemde beyanname sayısı, vergi tahsilatı ve matrah tutarlarında rekor artışlara imza attık." ifadesini kullandı.
