ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- Makine ihracatı değer bazında artsa da miktar bazında yüzde 12,7 oranında geriledi.
- Almanya, ABD ve İtalya ihracatta en büyük pazarlar olurken, Irak, Rusya ve Polonya pazarlarında daralma yaşandı.
- İçten yanmalı motor ve aksamları 638 milyon dolar ile alt sektörler arasında liderliğini korudu.
- Jeopolitik riskler ve lojistik krizlere rağmen Türkiye, sermaye ve insan kaynağı için güvenli liman konumunu sürdürüyor.
- Uzak Doğu menşeli makine ithalatının artış göstermesi yerli sanayi üzerinde ithalat baskısı yaratıyor.
- MAİB Başkanı Kutlu Karavelioğlu, 16 Nisan’da yapılacak seçimli genel kurul ile görevini devredecek.
Makine sektörünün ihracatı yılın ilk çeyreğinde 2025’in aynı dönemine göre yüzde 0,2 artışla 6,6 milyar dolara yükseldi.
Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre, serbest bölgeler de dahil edildiğinde makine imalat sanayisinin konsolide ihracatı, ocak-mart döneminde 6,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Bu dönemde makine ihracatı miktar bazında yüzde 12,7 gerilerken kilogram başına ortalama ihracat fiyatının 8,7 dolara yükselmesi değer bazında artış getirdi.
Yıllıklandırılmış konsolide makine ihracatı ise yüzde 2,1 artışla 28,6 milyar dolara yükseldi. Makine ithalatı ise yüzde 7,3 artışla 46,8 milyar dolara ulaştı.
İhracatta Almanya, ABD ve İtalya başı çekti
Yılın ilk çeyreğinde en yüksek ihracat 833 milyon dolarla yüzde 10,9 artışın yaşandığı Almanya’ya yapıldı. Onu yüzde 35,2 artış ve 541 milyon dolarla ABD, yüzde 8,9 yükseliş ve 319 milyon dolarla İtalya izledi. Irak, Rusya ve Polonya pazarları yüzde 30’un üzerinde daraldı.
Alt sektörlere bakıldığında en yüksek ihracat 638 milyon dolarla "içten yanmalı motor ve aksamlarında" yapıldı. Bu alanda ihracat yüzde 5,7 arttı. Bu sektörü 439 milyon dolarla "inşaat ve madencilik makineleri" ve 378 milyon dolarla "pompa ve kompresörler" izledi.
"Traktör, tarım ve ormancılık makineleri" ile "endüstriyel ve evsel yıkama ve kurutma makineleri" sektörlerinde de ihracat 300 milyon doları aştı.
"Türkiye, bölgesel risklerden kaçan nitelikli sermaye için eşsiz çekim alanı"
Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Kutlu Karavelioğlu, ihracat verilerine ve sektördeki gelişmelere ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz ekseninde düğümlenen lojistik krizin dünya mal ticaretinin yüzde 10’undan fazlasını etkilediğini belirterek, ticaret rotalarına ilişkin jeopolitik risklerin savaş sonrasında devam etmesinin beklendiğini söyledi.
Enerji fiyatlarında yaşanan artıştan bahseden Karavelioğlu, bu durumun maliyet yönetiminin salt verimlilikle değil jeopolitik risk primini doğru yönetmekle de ilgili olduğunu gösterdiğini aktardı.
Karavelioğlu, "Dünyayı etkileyen her türlü belirsizlik ikliminde Türkiye, sunduğu operasyonel süreklilik sayesinde bölgesel risklerden kaçan nitelikli sermaye ve insan kaynağı için eşsiz bir çekim alanı olmaya devam edecektir. Öyle ki dünyanın her yerinde iş bulabilecek nitelikteki beyaz yakalı profesyonellerin, Dubai gibi merkezlerden uzaklaşarak Türkiye’deki iş fırsatlarını radarına almaları, ‘güven’ unsurunun fiyattan daha belirleyici bir rekabet parametresi haline geldiğinin tescilidir." diye konuştu.
Avrupa’da üretim ve talep zayıflarken Almanya başta olmak üzere ülkelerin büyüme tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiğini anlatan Karavelioğlu, küresel ekonomide talebin tamamen yok olmadığını, teknoloji ve verimlilik odaklı yatırımlara kaydığını bildirdi.
Yerli makine sanayisi artan ithalat baskısıyla karşı karşıya
Kutlu Karavelioğlu, AB’nin, Çin’in teknoloji hamlesine karşı üretimi koruyan ve ticaretini yeniden şekillendiren politikalar geliştirdiğini belirterek, Avrupa Birliği’nin imzaladığı yeni serbest ticaret anlaşmalarının Türkiye’nin Gümrük Birliği’nden kaynaklanan ayrıcalıklı konumunu zayıflatma ihtimalinin bulunduğunu vurguladı.
Türkiye’nin dış ticarette sahip olduğu imkan ve fırsatlara karşın yurt içinde sektörel kırılganlığın had safhaya ulaştığını dile getiren Karavelioğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Küresel ticaret rotalarının yeniden çizildiği bu fırtınalı dönemde, kendi limanımızdaki dalga yüksekliğini görmezden gelemeyiz. Şubatta makine ithalatımızda kaydedilen yüzde 10,1’lik artış, bu oranın üst üste üç aydır çift haneli eşiklerde kemikleşmesiyle birlikte bir ‘kanıksama’ haline de işaret ediyor. İç pazarımızı Uzak Doğu’nun ‘hormonlu’ makinelerinden korumanın sadece bir dış ticaret meselesi olmadığını yaşayarak görüyoruz. Sivil ve askeri savunma ekosistemimizin ana tedarikçisi durumundaki sektörümüzün geleceğini tehdit eder hale gelen bu savrulma, ithalat rejimi üzerinden geliştirilen ve müteşekkir olduğumuz hummalı tedbirlere, kamu tarafından hassasiyetle takip edilen gözetim uygulamalarına rağmen maalesef sürüyor."
Karavelioğlu, 16 Nisan’da yapılacak seçimli genel kurulla başkanlık görevini devredeceğini hatırlatarak, "Zorlu koşullara rağmen üretim disiplininden ve kalıcı değer yaratma tutkusundan asla taviz vermeyen makine imalat sektörümüzün bir parçası olmanın mutluluğunu hep yaşadım. Tarafıma tevcih edilmiş bu yüksek makamın sorumluluğunu, onu layığınca taşıyabilmiş olmanın kıvancı ve huzuru içinde, sektörel adap ve teamüllerimize göre seçeceğimiz yeni başkanımıza ve yönetimine emanet ediyorum." ifadelerini kullandı.
