ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- IPARD III Programı, önceki dönemlerden farklı olarak Türkiye’nin 81 ilinin tamamına yaygınlaştırıldı.
- Bakanlık geçtiğimiz yıl sektöre doğrudan ve dolaylı yollarla toplam 706 milyar lira kaynak aktardı.
- Bugüne kadar sağlanan IPARD hibe desteklerinin tam yarısı genç ve kadın girişimcilere tahsis edildi.
- LEADER yaklaşımı ile kalkınmanın merkezden değil, kamu, özel sektör ve sivil toplum ortak aklıyla yerelden inşa edilmesi hedefleniyor.
- 2026 yılı IPARD III çağrı takviminde yatırımcılara 85 milyon euro, kırsal altyapıya ise 156 milyon euro destek sağlanacak.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, IPARD III Programı kapsamında, 155 yerel eylem grubuna 35 milyon euroluk dev bir destek paketi sunduklarını belirterek, “2026 yılında, sulama yatırımlarından kredi sübvansiyonlarına kadar toplam 938 milyar liralık rekor bir bütçeyi, sektörün hizmetine sunmuş olacağız” dedi.
IPARD III Programı LEADER Yaklaşımı etkinliği, Bakan Yumaklı’nın katılımıyla, Ankara’da gerçekleştirildi.
Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, bugün yalnızca hibe desteği açıklamadıklarını, aynı zamanda Anadolu’nun dört bir yanındaki köylerin ve kasabaların potansiyelini harekete geçirdiklerini bildirerek, “IPARD III Programı kapsamında, 155 yerel eylem grubumuza 35 milyon euroluk dev bir destek paketi sunuyoruz. Bu paketin, yerel dinamiklerimize duyduğumuz güvenin ve kırsal kalkınmaya bağlılığımızın en somut nişanesi olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum.” ifadelerini kullandı.
Kırsal kalkınmanın, sadece bir tarımsal üretim meselesi olmadığına işaret eden Yumaklı, Türkiye Yüzyılı vizyonunda kırsal alanların, ekonominin, sosyal dokunun, kadim kültürün, çevrenin ve yetişmiş insan kaynağının harmanlandığı bir yaşam alanı olduğunu söyledi.
IPARD desteği 81 ile yayıldı
Yumaklı, IPARD serüveninde üretimi ve insanı merkeze alan bir anlayışı rehber edindiklerini vurgulayarak, “42 ilde başarıyla tamamladığımız IPARD I ve II süreçlerinden aldığımız güçle, bugün IPARD III Programı’nı 81 ilimizin tamamına yaygınlaştırmış olmanın gururunu yaşıyoruz. IPARD desteklerimizin sağladığı faydayı, sadece ekonomik bir büyüme olarak görmüyoruz. Türkiye’nin her bir köşesindeki, girişimcinin, kadının ve gencin Avrupa standartlarında destekle buluşmasını, fırsat eşitliğinin kırsala taşınması olarak görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Devletin, üreticilerin her adımında yanında olduğunun altını çizen Yumaklı, rakamların da söz konusu duruma ilişkin kararlılığın, en somut göstergesi olduğunu kaydetti. Geçen yıl doğrudan destekler, zirai don telafileri, yatırım teşvikleri, krediler ve dolaylı desteklerle sektöre toplam 706 milyar lira aktardıklarına dikkati çeken Yumaklı, şöyle devam etti:
“2026 yılında, sulama yatırımlarından kredi sübvansiyonlarına kadar toplam 938 milyar liralık rekor bir bütçeyi, sektörün hizmetine sunmuş olacağız. Diğer yandan son 23 yılda, ‘IPARD’, ‘Kırsal Kalkınma Yatırımları Programı’, ‘Uzman Eller’ ve ‘Genç Çiftçi’ gibi projelerle, kırsal kalkınmaya önemli destekler verdik. 101 bin projeye, 237 milyar lira destek sağladık. Bu sayede, 287 bin kişilik istihdam oluşturduk.”
Yumaklı, orman köylerinin kalkınması için “ORKÖY” kapsamında, 300 bine yakın projeye 47 milyar lira hibe verdiklerini, bu rakamların sadece birer istatistik olmadığını, Türkiye’nin gıda arz güvenliğine sağladıkları destek ve çiftçinin alın terine duyulan hürmet olduğunu dile getirdi.
“LEADER yaklaşımı yeni bir kalkınma kültürü oluşturdu”
IPARD- TKDK hibe destekleri kapsamında bugüne kadar, 27 bini aşkın projeye destek sözleşmesi imzaladıklarını belirten Yumaklı, “129 milyar lira hibe ödedik, 273 milyar liralık yatırımın hayata geçmesini sağladık, 107 binden fazla istihdam oluşturduk, 14 bin genç ve 7 bini aşkın kadın girişimciyi destekledik. Toplam desteğin yarısını, genç ve kadın girişimcilere verdik.” diye konuştu.
Yumaklı, gelinen noktada kırsal kalkınmayı yalnızca çiftçilerin değil, kadın kooperatifleri, gençler ve yenilenebilir enerji yatırımcılarının da aktif olduğu geniş bir ekosistem olarak gördüklerini ve güçlü bir kırsalın, güçlü bir Türkiye demek olduğunu dile getirdi. LEADER yaklaşımının, tam da bu anlayışın sahadaki en güçlü yansımalarından birisi olduğunu vurgulayan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:
“Biz kalkınmanın merkezden yazılmadığını, yerelde inşa edildiğini söylüyoruz. Yerel halkımızın, çiftçimizin, girişimcinin, kadın ve gençlerin bu sürece doğrudan katıldığı bir yapı olmadan, sürdürülebilir kalkınmadan söz etmek mümkün değildir. LEADER yaklaşımı, yerel aktörleri bir araya getirerek, kamu, özel sektör ve sivil toplumun ortak akılla hareket ettiği, yeni bir kalkınma kültürü oluşturmuştur.”
Yumaklı, söz konusu yaklaşımın sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel kalkınmayı da destekleyen güçlü bir araç konumunda olduğunun altını çizerek, yerel kalkınma stratejileriyle toplumsal dayanışmanın güçlendiğini, yerel ürünlerin katma değer kazandığını, kültürel mirasın korunduğunu, kırsal turizmin geliştiğini bildirdi.
“IPARD III 2026 kapsamında, 241 milyon euro destek vereceğiz”
Yerel eylem gruplarınca ortaya konan somut çıktıların,Türkiye’nin farklı bölgelerinde güçlü ve çok boyutlu etkiler oluşturduğunu aktaran Yumaklı, söz konusu etkilere ilişkin şu örnekleri verdi:
“Samsun’da 19 Mayıs Yerel Eylem Grubu öncülüğünde hayata geçirilen Engiz Kadın Kooperatifiyle üretim, satış ve pazarlama süreçleri desteklenmiş, kadın emeği ekonomik bir değere dönüşmüştür. Giresun’da Espiye Yerel Eylem Grubunun desteğiyle gelişen rafting faaliyetleri sayesinde gençlerimiz, ulusal ve uluslararası düzeyde önemli başarılara imza atmış, bu çalışmalar aynı zamanda bölgenin turizm potansiyelini de harekete geçirmiştir.”
Yumaklı, öte yandan, Denizli’de Kızılhisar Yerel Eylem Grubunun yürüttüğü çalışmalarla, Serinhisar’ın simgesi olan leblebinin, yenilikçi ürün geliştirme faaliyetleriyle katma değerini yükselttiğini, Şanlıurfa’da Hilvan Yerel Eylem Grubu tarafından okullarda kurulan müzik atölyelerinin, gençlerin sanata erişimini arttırdığını, Hasenek pekmezi, Alaçam pidesi, Yatağan kemik tarağı ve Çameli cevizi gibi ürünlerin, yerel eylem gruplarının çalışmaları sayesinde coğrafi işaretle tescillenerek değerine değer kattığını söyledi. Kurulan 155 Yerel Eylem Grubunun da ilerleyen dönemde bu tür başarı hikayelerini artıracağına inandıklarını, daha nice yerel ürün müjdesini paylaşmak istediklerini bildiren Yumaklı, şunları kaydetti:
“LEADER tedbirini, ülke geneline yaygınlaştırma çalışmalarına devam edeceğimizin de sözünü veriyorum. Geçtiğimiz ay yayımlanan IPARD III 2026 yılı çağrı takvimi kapsamında, yatırımcılarımıza 85 milyon euro, kırsal altyapı projelerine 156 milyon euro olmak üzere, toplamda 241 milyon euro destek olarak TKDK vasıtasıyla ulaştırmış olacağız. Biz inanıyoruz ki birlikte üreten, birlikte yöneten ve birlikte büyüyen bir kırsal yapı, ülkemizin geleceğinin en sağlam temellerinden biri olacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın ifade ettiği gibi, tüm küresel zorluklara ve iklim krizine rağmen Türkiye’yi tarımda güçlü bir konuma ulaştırdık.”
TKDK Başkanı Ahmet Abdullah Antalyalı da söz konusu yatırımların kendileri için oldukça önemli destekler olduğunu belirterek, Kurum olarak bu desteklerin daha geniş alanlara yayılması için çalışmalara devam edeceklerini söyledi.
Konuşmaları arından Bakan Yumaklı, destek almaya hak kazanan yerel eylem gruplarına, çeklerini takdim etti.
