ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- ABD ve İran arasında sağlanan ve İsrail’i kapsayan iki haftalık geçici ateşkese rağmen jeopolitik riskler sürüyor.
- İran’ın Hürmüz Boğazı’nda mayın riski uyarısı yapması ve deniz taşımacılığına yönelik sıkı kontrolü arz endişelerini büyüttü.
- İsrail’in Lübnan’a düzenlediği eş zamanlı ve ön uyarısız 100 civarı hava saldırısı ateşkesin geleceğini belirsizleştirdi.
- ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmaya uyulmaması durumunda İran’a yönelik daha güçlü saldırılar gerçekleştirileceği uyarısında bulundu.
- ABD ve İran arasında 10 maddelik teklif üzerinden yürütülecek müzakerelerin ilk turu 11 Nisan’da İslamabad’da başlayacak.
ABD ve İran arasında sağlanan geçici ateşkese rağmen, İsrail’in Lübnan’a yönelik şiddetli saldırıları ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş aksamaları petrol fiyatlarını yeniden tırmandırdı. Brent petrolün varil fiyatı, arz endişelerinin etkisiyle artarak 97 dolar seviyesini aştı.
Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 97,03 dolardan işlem görüyor.
ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin ardından dün 90,40 dolara kadar gerileyen Brent petrolün varil fiyatı, günü 94,75 dolardan tamamladı.
Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.45 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,41 artarak 97,03 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 97,48 dolardan alıcı buldu.
Fiyatlardaki artışta, geçici ateşkese karşın Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar ile İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının yol açtığı arz endişeleri etkili oldu.
İki haftalık ateşkes şartlarından biri olarak Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri yeniden başlamış olsa da İran’ın geçiş ve erişim üzerinde önemli ölçüde kontrolünü sürdürmesi nedeniyle deniz taşımacılığındaki aksamalar devam ediyor.
İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu, devlet televizyonundan yaptığı duyuruda, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş planlayan gemilerden olası deniz mayınları riskine karşı İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ile koordinasyon sağlamalarını istedi ve boğaza giriş ve çıkış rotası harita eşliğinde anlatıldı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakınlığıyla bilinen yarı resmi Fars Haber Ajansının haberinde ise İsrail’in Lübnan’a saldırıları nedeniyle boğazın kapatıldığı ifade edilmişti.
ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, geçici ateşkes kapsamında "İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını ve Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağını" belirterek, aksi halde saldırılara devam edileceği tehdidinde bulundu.
Trump, tüm ABD gemileri, uçakları ve askeri personelinin ek mühimmat ve silahlarla birlikte "varılan gerçek anlaşma tam olarak yerine getirilene kadar İran’ın içinde ve çevresinde kalmaya devam edeceğini" belirtti. Aksi halde saldırıların yeniden başlayacağını öne süren Trump, bunun "daha büyük ve daha önce kimsenin görmediği kadar daha güçlü şekilde" gerçekleşeceğini iddia etti.
İsrail’in Lübnan’a yönelik artan saldırıları da ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizliği derinleştirdi.
İsrail ordusu, dün öğle saatlerinde Beyrut ile Lübnan’ın doğu ve güney kesimlerine ön uyarı yapmadan, eş zamanlı yaklaşık 100 hava saldırısı düzenlemişti. Akşam saatlerinde ise İsrail uçakları Beyrut’un "Tel Hayyat" bölgesini hava saldırılarıyla hedef almıştı. Dünkü saldırılar, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana Lübnan’a düzenlediği en şiddetli saldırılar olarak kayda geçti.
Öte yandan, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt dün düzenlediği basın brifinginde, 11 Nisan’da İslamabad’da yapılacak ABD-İran müzakerelerinin ilk turuna Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılacağını, görüşmelere ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in de öncülük edeceğini açıkladı.
ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misillemeleri ve bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, Trump, 8 Nisan’da saat 01.30 sularında Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.
Trump, İran’dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade ederken İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini belirtmişti.
Brent petrolde teknik olarak 99,46 doların direnç, 94,54 doların destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.
