Çiftçilerin sosyal güvenlik hakları

Tarımsal faaliyette bulunan sigortalıların tarımsal faaliyetleri son bulduğunda sigortalılıkları da sona erer. Faaliyetlerinin sona erdiğini Ziraat odaları veya tarım ilçe müdürlükleri aracılığı ile  on gün içinde kuruma bildirmelidirler.

5510 sayılı kanun gereği tarımsal faaliyette bulunan sigortalının bir yıllık gelirinden masraflar düşüldükten sonra kalan tutar asgari ücretten düşükse zorunlu olarak sigortalı olması gerekmez. Kısacası dünkü yazımdaki tarımsal faaliyet alanları arasında yer alan bu nedenle zorunlu sigortalı olanlar eğer bir yıl içinde asgari ücretten daha az gelir elde ediyorlarsa isterlerse sigortalı olmayabilirler. Bu kişiler odalardan veya tarım ilçe müdürlüklerinden alacakları muafiyet belgesi ile Kuruma başvurmaları halinde sigorta borçlarını günlerini sildirebilirler. Sigortalı olmak zorunda değillerdir.

Tarımsal faaliyetlerinden dolayı zorunlu Tarım Bağ-Kuru   olanlar ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri 30 gün prim ödeme gün sayılarının bulunması ve 60 güne kadar prim borcu olmaması koşuluyla sağlıktan yararlanmaktadırlar.

5510 sayılı Kanuna göre tarımsal faaliyette bulunan sigortalı kadın gebeliğin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonra ki ilk 8 haftalık süre analık hali olarak kabul edilir. Tarımsal faaliyette bulunan sigortalı kadına her çocuk için doğum tarihinden itibaren yaşaması şartıyla emzirme ödeneği verilmektedir. Emzirme ödeneği   2015 için 112 TL dir. Sigortalı kadının doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün sigorta primi ödenmiş olmalı ve borcu bulunmamalıdır. Emzirme ödeneği doğumdan sonraki  5 yıl içinde talep edilebilir. Zaman aşımı beş yıldır.

Sigortalılığı (tarımsal faaliyeti) sona erdikten sonra 300 gün içinde doğum yapan kadınlarda prim borçları olmamak kaydıyla emzirme ödeneğinden yararlanırlar.

Tarımsal faaliyette bulunan kadın sigortalılar doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün prim ödemiş olması halinde doğum öncesi 8 hafta doğum sonrası 8 hafta geçici iş göremezlik ödeneği alır.

Tüm bunların dışında hamile kadınlara sigorta borcu olup olmadığına bakılmaksızın tüm hastanelerde ayakta veya yatarak sağlık  hizmeti  verilmek zorundadır. Bazı hastaneler uygulamak istemese de özellikle acil durumlarda tüm hastaneler anne adaylarına bakmak zorundadır.

Tarımsal faaliyette bulunan sigortalı iş kazası geçirirse üç gün içinde değilse  en geç bir ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. İş Kazası sonucu Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca %10 oranında çalışamaz raporu verilirse sürekli iş göremezlik geliri kurumca bağlanmaktadır. Sürekli iş göremezlik geliri alan sigortalının iş yerini kapatması devretmesi veya çalışmıyor olması gerekmez.%10 meslekte çalışma gücü kaybı bu geliri ömür boyu alması için yeterlidir. Tek şart Kuruma prim borcunun bulunmamasıdır.

Tarımsal faaliyette bulunan kişi %60 çalışma gücü kaybına uğradıysa 10 yıldan beri sigortalı ve 1800 gün ödenmiş primi varsa malulen emeklide olabilir. Fakat bu durumda tarımsal faaliyetine son vermelidir. Prim borcu da bulunmamalıdır.

Tarımsal Faaliyette bulunanlar;

  1. A) 8.09.1999 ÖNCESİ SİGORTALI OLANLAR ;   Kadın ise 20 tam yıl ,erkek ise 25 tam yıl  ve yaşı tamamlayacakları kademeli tabloya göre emeklilik süreleri hesaplanır.  VEYA

Kadın  50 erkek 55 yaşını doldurmuş ve 15 yıl sigorta primi ödenmişse  1.10.1999 tarihinde (5400 gün+15 yıl sigortalılık+50K , 55E şartını üçünü birden yerine getirdiyse ) bu şartı yerine getirmiş veya iki yıl içinde yerine getirenlere uygulanır.

B)8.09.1999 SONRASI SİGORTALI OLANLAR; Kadın 58 erkek 60 yaşı doldurmalı 25 tam yıl yani 9000 gün prim ödemelidir. VEYA

Kadın 60 erkek 62 yaşını doldurmalı ve en az 15 yıl (5400 prim günü ) şartlarının hepsini aynı anda sağladığında emekli olur.

C)1.05.2008 SONRASI SİGORTALI OLANLAR ;  Kadın ise 58 ,erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 9000 gün prim ödenmiş  VEYA

Kadın 61 Erkek 63 yaşını doldurmuş ve 15 tam yıl prim ödemek şartıyla emekli olurlar.

Yine 1.10.2008 sonrası ilk defa 5510 sayılı Kanun ile tarımsal faaliyette  bulunanlar ;

%40 ile %49 arasında çalışamaz durumda olanlar en az 18 yıl sigortalılık,4680 gün ödenmiş primleri varsa

%50 ile %59 arasında çalışamaz durumda olanlar 16 yıl sigortalılık 4320 gün ödenmiş primleri varsa

%60 ve üzeri çalışamaz durumda olanlar 10 yıl sigortalılık 1800 gün ödenmiş primleri varsa hemen engelli emeklisi olabilirler.

Yine 5510 sayılı kanun öncesi  engelliliği olanlar eğer 3960 gün 15 yıl sigortalılık %60 raporları varsa malulen emekli olurlar.

Tarımsal faaliyette bulunan sigortalıların vefatı halinde 1800 gün ödenmiş primi varsa yakınlarına ölüm aylığı bağlanır.Ölüm aylığı sanki 9000 gün prim ödenmiş gibi hesaplanır.

Yine Tarımsal faaliyette bulunanların vefatları halinde yakınlarına cenaze ödeneği, yetim maaşı ,çeyiz yardımı da sağlanmaktadır.

Dilek Ete

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir