ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- Pakistan’daki 20 saatlik ABD-İran müzakereleri sonuçsuz kaldı ve kriz Hürmüz Boğazı’nda restleşmeye dönüştü.
- ABD Başkanı Trump ve CENTCOM, NATO destekli bir deniz ablukası başlatılacağını duyururken; İran bu hamleye ‘ölümcül girdap’ uyarısıyla yanıt verdi.
- Abluka tehdidinin enerji arzını tehlikeye sokmasıyla brent petrolün varil fiyatı %7,2 artarak 102 doları aştı.
- Artan jeopolitik riskler pay piyasalarını olumsuz etkiledi, BIST 100 endeksi güne %1,06 değer kaybıyla başladı.
- Petrol fiyatlarındaki artışın küresel enflasyonu tetikleyeceği ve Fed’in faiz indirimlerini geciktireceği beklentisi altın fiyatlarında baskı oluşturdu.
ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yerini abluka tehditlerine bırakmasıyla brent petrolün varili 102 doları aşarak zirve yaptı. Jeopolitik gerilime rağmen, petrol odaklı enflasyon korkuları altını baskılarken, artan risk algısı Borsa İstanbul’un güne düşüşle başlamasına neden oldu.
Orta Doğu’da gerilimlerin sonlanabileceğine yönelik geçtiğimiz hafta güçlenen umutlar, yerini yeniden çatışma korkularına ve ekonomik belirsizliğe bıraktı. Pakistan’da yaklaşık 20 saat süren kritik müzakere sürecinin ardından tarafların Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda restleşmesi, piyasalarda "en kötü senaryo" fiyatlamalarını tetikledi.
Hürmüz Boğazı’nda "abluka" restleşmesi
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye istekli olmadığını belirterek, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’na girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını duyurdu. Bu hamleye NATO ve Körfez ülkelerinin de destek vereceğini kaydeden Trump’ın ardından, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) deniz ablukasının bugün saat 17.00 itibarıyla başlayacağını açıkladı.
İran cephesinden ise tepki gecikmedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, yapılacak herhangi bir yanlış hamlenin düşmanı Hürmüz Boğazı’nda "ölümcül bir girdaba" hapsedeceğini savunurken; Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, mutabakata çok yakınken ABD’nin "aşırı iddialı ve sürekli değişen hedefleriyle" karşılaştıklarını ileri sürdü.
Petrol fiyatları fırladı, borsa düştü
Hürmüz Boğazı’nda enerji arzının kesintiye uğrayabileceği endişesi, petrol fiyatlarında sert yükselişi beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftanın açılışında yüzde 7,2 artışla 102,08 dolara yükselirken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 104,25 dolardan alıcı buldu.
Küresel pay piyasaları da jeopolitik risklerin artmasıyla güne satıcılı başladı. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, açılışta önceki kapanışa göre yüzde 1,06 azalışla 13.924,22 puana geriledi. Özellikle bankacılık endeksindeki yüzde 2,30’luk değer kaybı dikkati çekti.
Altında "Fed" ve "enflasyon" baskısı
Güvenli liman olarak bilinen altın fiyatları ise artan jeopolitik tansiyona rağmen, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu körükleyeceği ve Fed’in faiz indirimlerini öteleyeceği beklentisiyle baskı altında kaldı. Altının ons fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 727 dolara gerilerken, yurt içinde gram altın 6 bin 798 lira seviyelerinden işlem görüyor.
Gözler diplomatik haber akışında
Analistler, Washington’da başlayacak olan IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları’ndan gelecek mesajların yanı sıra, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.
Yurt içinde bugün açıklanacak olan ödemeler dengesi verilerinin takip edileceğini belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.000 ve 14.100 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.
