Farkında değilsiniz belki ama siz çalışmaya devam ettikçe emekli maaşınız azalıyor. Yani ters bir orantı var. Ne kadar fazla çalışma o kadar az emekli maaşı…
Çalışma süresi ile emekli maaşı arasında mantıklı bir ilişki kurmaya çalışsanız çalışma süresi fazla olan kişinin daha fazla emekli maaşı alması gerektiğini düşünürsünüz. Ama ülkemizde mantık ters işliyor.
2008 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformu sonrasında emekli maaşı bağlama kriterlerinde de bazı değişiklikler yapıldı. Bunlardan bir tanesi de aylık bağlama oranıyla ilgiliydi.
Konu, 8 milyon sigortalıyı ilgilendiriyor
Aylık bağlama oranında yapılan değişiklik, 2000 yılından önce SSK’lı veya Bağ-Kur’lu olarak işe başlamış olan ve halen çalışmaya devam eden yaklaşık 8 milyon sigortalının ileride bağlanacak emekli maaşını her gün eritiyor.
Bu 8 milyon sigortalının ortak bir özelliği de ücretlerinin 3000 TL’nin altında olması. Yani çalıştıkça emekli aylığı düşenler genellikle düşük ücretle (özellikle de asgari ücretle) çalışanlar. Örneğin asgari ücret üzerinden primi ödenen bir sigortalının emekli maaşı her yıl belli miktarda azalıyor.Emekli maaşının azalması kayıtdışını tetikliyor
Çalıştıkça emekli maaşının azalması durumunda, emeklilik için prim ödeme gün sayısını doldurup yaşı bekleyen sigortalılar kayıtdışı çalışmayı tercih ediyorlar. Böylece hem gelir elde etmeye devam ediyorlar hem de emekli aylıkları azalmıyor. Bunun yanı sıra kayıtdışı işçi çalıştıran işverenler de kanunen suç işliyor.
Kayıtdışı istihdamla mücadele noktasında ne yapabilirim diye düşünüp duran, farklı farklı projeler üretmeye çalışan SGK, mevzuatındaki bir ucubelik yüzünden milyonlarca kişiyi kayıtdışına itiyor. Hâlbuki çözüm basit bir kanuni düzenlemeden geçiyor. Aylık bağlama oranının tekrar eski seviyesine yükseltilmesi halinde hem 2000 yılından önce işe başlayanların emekli aylıklarındaki azalma sorunu çözülecek hem de kayıtdışı istihdamda ciddi azalma yaşanacak.2020’ye kadar emekli olamazsınız
Soru: Mehmet Bey merhaba. Ben 15 Ocak 1970 doğumluyum. 1 Nisan 1988’de sigortam başladı. 6135 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Emekli aylığımda düşme olur mu? (Kadir D.)
Cevap: Kadir Bey, emekli olmak için; 25 yıl sigorta süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de 50 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz. Asgari ücret üstünden prim ödüyorsanız emekli olana kadar prim ödemeniz, emekli aylığınızda az da olsa düşmeye yol açar.
Çalıştıkça emekli maaşının azalması durumunda, emeklilik için prim ödeme gün sayısını doldurup yaşı bekleyen sigortalılar kayıtdışı çalışmayı tercih ediyorlar. Böylece hem gelir elde etmeye devam ediyorlar hem de emekli aylıkları azalmıyor. Bunun yanı sıra kayıtdışı işçi çalıştıran işverenler de kanunen suç işliyor.
Kayıtdışı istihdamla mücadele noktasında ne yapabilirim diye düşünüp duran, farklı farklı projeler üretmeye çalışan SGK, mevzuatındaki bir ucubelik yüzünden milyonlarca kişiyi kayıtdışına itiyor. Hâlbuki çözüm basit bir kanuni düzenlemeden geçiyor. Aylık bağlama oranının tekrar eski seviyesine yükseltilmesi halinde hem 2000 yılından önce işe başlayanların emekli aylıklarındaki azalma sorunu çözülecek hem de kayıtdışı istihdamda ciddi azalma yaşanacak.2020’ye kadar emekli olamazsınız
Soru: Mehmet Bey merhaba. Ben 15 Ocak 1970 doğumluyum. 1 Nisan 1988’de sigortam başladı. 6135 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Emekli aylığımda düşme olur mu? (Kadir D.)
Cevap: Kadir Bey, emekli olmak için; 25 yıl sigorta süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de 50 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz. Asgari ücret üstünden prim ödüyorsanız emekli olana kadar prim ödemeniz, emekli aylığınızda az da olsa düşmeye yol açar.
Mehmet Bulut
