31 Mart 1972 doğumluyum. 1 Ekim 1991 ilk işe giriş tarihim. Mayısta SSK primim 5465 gün oldu, ayrıca 3 yıl 7 ay 22 gün Bağ-Kur primim var. 2020de maaş bağlanacakmış, emeklilik yaşımı bekleyeceğim söylendi. Adıma açık bir şahıs işyerim var, ancak başka yerde sigortalıyım. İşten ayrılırsam direkt Bağ-Kura geçiş oluyormuş ve 52 yaşta emeklilik! Sağlıktan faydalanmak için de her şekilde prim ödemem gerekirmiş ama ödemek istemiyorum. 48 yaşına kadar ne şekilde hareket etmeliyim ve emekli maaşımın düşük olmaması için ne yapmalıyım? Ayrıca gün fazlasından dolayı emekli maaşım farklı olur mu? Banu Sunar
4/a (SSK) sigortalılığınız sona erdiğinde, 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığınız devreye girer. Prim ödemeden emeklilik yaşınızı beklemek istiyorsanız, şahıs işletmenizi devretmeniz gerekiyor. Bu durumda dahi evli değilseniz, eş üzerinden sağlık yardımı alamayacağınızdan, gelir testi sonucuna göre, emekli aylığınız bağlanana kadar genel sağlık sigortası primi ödemeniz gerekir. Prim gününün artması aylık bağlama oranını artırır. Ancak emekli aylığına prime esas kazanç tutarının etkisi daha fazla. Emekli aylığınızın düşmemesi için primlerinizi mümkün olduğunca yüksek kazanç üzerinden ödemelisiniz.
Normal emeklilikle kısmi emekliliğin farkı nedir?
Annem 14 Mart 1971 Bulgaristan doğumlu. İlk defa 1 Temmuz 2005 tarihinde SSKlı olarak Türkiyede çalışmaya başladı. Bugüne kadar toplam 2820 prim günü var. Ne zaman emekli olur? Aynı zamanda kısmi emeklilikle ilgili bilgi almak istiyoruz. Normal emeklilikle karşılaştırınca ne gibi avantaj ve dezavantajı var? Fatma Bedri
Anneniz 7000 prim günüyle 58 yaşını doldurduğunda emekli olabileceği gibi, 4500 prim günüyle, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 1 Temmuz 2030 tarihinde de emekli olabilir.
Normal emeklilikle kısmi (yaştan) emeklilik arasında, sağlanan haklar açısından bir fark yok. Tek fark, emekli aylığı tutarı. Emekli aylığı en basit anlatımıyla, ortalama prime esas kazanç tutarı ile aylık bağlama oranının çarpımından oluşuyor. Ortalama kazanç tutarı, sigorta başlangıcından emeklilik tarihine kadar üzerinden prim ödenen kazançların güncellenmiş tutarları, prim gün sayısına bölünerek; aylık bağlama oranı ise toplam prim gün sayısına göre hesaplanıyor. Kısmi emekli aylığı daha az prim günü üzerinden hesaplandığından, aylık bağlama oranı normal emekliliğe göre daha düşük oluyor. Ancak aylık bağlama oranı düşük olsa da prime esas kazanç ortalamasının yüksek olması emekli aylığını daha olumlu etkiliyor.
Emekli aylığımın düşememesi için ne yapmalıyım?
Yaklaşık 26 yıldır farklı kurumsal firmalarda çalışmış bir kişiyim. SSK girişim 1986 yılı, doğumum 1969 yılıdır. Primlerim hep tavan veya tavana yakın yatırıldı. Emekliliğe 50 yaşında hak kazanıyorum. İşten ayrılmam gerekti. Kalan 3,5 yılımı ise bir arkadaşımın işyerinde tamamlayacağım. Emekli aylığımın düşmemesi için kalan 3,5 senede tavandan prim yatmayacağını göz önüne alarak, yeni işyerimde nasıl bir ilişki içinde olmalıyım? Fatih Baldemir
Kalan 3,5 yıllık sürede primlerinizin düşük kazanç üzerinden ödenmesi, 1 Ekim 2008 sonrası prime esas kazanç ortalamanızı aşağı çektiği ölçüde ve 1 Ekim 2008 sonrası prim gün sayınızın toplam prim gün sayınıza oranındaki artışa bağlı olarak emekli aylığınızda düşüşe neden olur. Bunu önlemek için ya primlerinizin yine tavan veya tavana yakın tutar üzerinden ödenmesi ya da primleriniz yine tavandan ödenip kısmi süreli (ay içinde 10 veya 15 gün) çalışmanız ve ay içinde 30 günden eksik kalan günler için genel sağlık sigortası primi ödemeniz gerekir. Ya da yaşınızın dolmasını prim ödemeden beklemelisiniz.
Sezgin Özcan
