Bir işyerinde, kayıt dışı işçi çalıştırıldığının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tespit edilmesi halinde, bir kısım sigorta prim teşvikinden yararlanma hakkı bir yıl süre ile askıya alınmaktadır.
Buna karşılık, bir kısım sigorta prim teşviklerinden yararlanma hakkını, kayıt dışı sigortalı çalıştırıldığının tespit edilmesi hiçbir şekilde etkilememektedir.
Kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi durumunda bile yararlanmaya devam edilecek sigorta prim teşvikleri:
1- Engelli sigortalılar ile ilgili olarak 4857 Sayılı Yasa’nın 30’uncu maddesinde öngörülen teşvik,
2- AR-GE ile ilgili olarak 5746 sayılı Yasa’nın 3’üncü maddesinde yer alan teşvik,
3-Kültür yatırımları ile ilgili olarak 5225 sayılı Yasa’nın 5’inci maddesinde belirtilen teşvik,
4-İşsizlik ödeneği alanlarla ilgili olarak 4447 sayılı Yasa’nın 50’inci maddesinde geçen teşvik,
Sigortasız işçi çalıştırılmasının tespiti halinde; bir kısım sigorta prim teşviklerinden faydalanılma hakkının bir yıl süre ile askıya alınmasına karşılık, bir kısım sigorta teşviklerinden yararlanmaya devam edilmesi, çelişki teşkil etmektedir.
**
Denetim yoluyla prime esas kazanç kaç yıl yükseltilebilir?
İş hayatında işçileri mağdur eden yaygın uygulama; prime esas kazancın eksik bildirilmesi. Aldığı ücret asgari ücretin üstünde olduğu halde, prime esas kazancı yıllar boyu asgari ücret üzerinden bildirilen işçi emekli olduğunda düşük yaşlılık aylığı almak suretiyle mağdur ediliyor.
Diyelim ki böyle durumdasınız. SGK’ ya şikayette bulundunuz. Denetim elamanı geldi. Denetim yoluyla prime esas kazanç kaç yıl yükseltilebilir?
1-Kayıt ve belgelere dayanmayan tespit
SGK denetim ve kontrolle görevli memurlarınca işyerinde fiilen yapılan tespitlerde, kayıt ve belgelere dayanmaksızın prime esas kazançlarının eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriye yönelik prime esas kazançlarının, en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınır.
2-Kayıt ve belgelere dayanan tespit
SGK denetim ve kontrolle görevli memurlarınca işyerinde yapılan denetim sonucunda, kayıt ve belgelere dayanarak prime esas kazançlarının eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriye yönelik prime esas kazancı süre sınırı olmaksızın, tespit edilen kazanca yükseltilir.
3- İdari para cezası
Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespit sonucunda, prime esas kazancın eksik bildirildiği belirlenen her ay için aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.
Kaynak: 5510 sayılı Kanun madde 86,102.
2013/5 sayılı Genelge
Ahmet Metin Aysoy
SGK E.Başmüfettişi
