10SORU: Nisan 1960 doğumluyum ve Türkiye’de emeklilik alabilmem için neler yapmam gerekli onları araştırıyorum. 1996 yılında askerlikten ve Amerika’da doktora yapmamdan dolayı vatandaşlıktan çıkarıldım. Askerlik için herhangi bir ceza veya kovuşturma işlemi olmadı (Bu konuda elimde yazı var) ve Türkiye’ye iki kere ziyaret ettim. Herhangi bir sorun yok bu konuda. 1997 den itibaren sadece Amerikan vatandaşıyım. Burada 17 yıl çalıştım ve buradan emeklilik için bir 10 yıl daha beklemem gerekecek. 17 yıl çalıştığıma dair belgeyi kısa sürede alabilirim tüm detaylarıyla beraber. Şu an tekrar vatandaşlık için buradaki elçiliğe başvuruya hazırlanıyorum. Umuyorum vatandaşlığımı geri alabileceğim. Hâlihazırda Türkiye’de evim var fakat ancak 90 günlük vizeyle kalabiliyorum. Yukarıdaki bilgileri hesaba katarak, benim Türkiye’ye gelip emeklilik almam için ne yapmam lazım? Mehmet Dondurur
ABD İLE İKİLİ ANLAŞMA DA YOK
CEVAP: Türkiye ile ABD arasında ikili sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmamaktadır. Bu durumda sizin emekli olabilmek için tek şansınız yurtdışı borçlanması yapmaktır. Ancak yurtdışı borçlanmasında yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçirilen sürelerin borçlanılması mümkündür.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLUN
Sizin durumunuzda Türk vatandaşı değilken geçirilmiş sürelerin borçlanılması söz konusu olmayacaktır. Dolayısıyla emeklilik için herhangi bir formül gözükmüyor. Türk vatandaşlığını aldıktan sonra Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyerek veya bir fiil çalışarak emekli olabilirsiniz.
ENGELLİLERDE YAŞ ŞARTI ARANMIYOR
SORU: Doğuştan iki kalça çıkığı olan engelli biriyim. Sigortaya ilk girişim 1975. 2012’ye kadar 1.110 günüm vardı. 2012 den bugüne kadar 2.200 lira brüt maaşla çalışıyorum. Ne zaman ve nasıl emekli olabilirim? Ahmet Gökalp
CEVAP: Engellilik durumuyla ilgili bir raporunuz olması halinde yaş şartına tabi olmadan emekli olmanız mümkün. Engellilik oranınız yüzde 40 olarak tespit edilirse yaş şartı olmaksızın 15 yıl sigortalılık ve 3.600 gün primle emekli olabilirsiniz.
Okan Güray Bülbül
