Eşler arasındaki zorunlu ayrılıkların en önemli sebeplerinden birisi iş sebebiyle olan ayrılıklardır. Bu durum bazen o kadar sorun olur ki, aile birliği bozulmaya başlar. Ne yazık ki bu durumda çalışan, ailesi ile işi arasında kalmaktadır. Ailesine kavuşmak için çözümler üretmeye çalışmaktadır. Bu şekilde devlet memuru olup da ailesinden uzak yerlerde görev yapmak durumunda kalanlar da bulunmaktadır. Devlet memurları personel kanunlarına tabi olduğu için atama ve tayinleri de dahil bütün iş ve işlemleri kanunlar çerçevesinde yürütülür.
Devlet memurlarının atanma ve tayinleri 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliği’ne göre yapılmaktadır. Söz konusu yönetmeliğin 14’üncü maddesi uyarınca, devlet memurlarının aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliğinde yani eş durumu nedeniyle tayin taleplerinde; talep edilen yerde kesintisiz son üç yıl sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve
halen çalışıyor olması şartı aranıyordu.
halen çalışıyor olması şartı aranıyordu.
PRİM SÜRESİ İKİ YILA İNDİ
Bu süre oldukça zor ve ağır şarttı. Buna göre; eşler yaptıkları işten dolayı birbirlerinden ayrı kalmaları halinde devlet memuru olan eş, karısının veya kocasının tayin edilen yerde üç yıl kesintisiz sigortalı olarak SSK’lı veya Bağ-Kur’lu bir iş yaparsa memur olan eşin ataması yapılmaktaydı.
25 Ağustos 2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile söz konusu 14’üncü maddenin birinci fıkrasının (d) bendi ile ikinci fıkrasında yer alan “kesintisiz son üç yıl” ibareleri “başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün” şeklinde değiştirildi. Yapılan değişiklik uyarınca eş durumu nedeniyle tayin taleplerinde, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması şartı aranacak. Dolayısıyla kesintisiz son üç yıl şartı son iki yıl olarak değiştirilmiş oldu.
DENEME SÜRESİ İÇİNDE İŞTEN ÇIKARILANA İHBAR TAZMİNATI ÖDENİR Mİ?
Soru: İş yerimize 21.09.2013 itibari ile aldığımız iki işçinin performanslarından memnun kalmadık. İş sözleşmesinde iki aylık deneme süresi ön görüldüğünden iki işçiyi deneme süresi içinde performans yetersizliğinden dolayı işten çıkarsak iki haftalık ihbar tazminatını ödememiz gerekir mi? (Hale Özel)
Cevap: İş sözleşmelerinde deneme süresi hem işçi hem de işveren açısından karşılıklı olarak değerlendirme yapılacak opsiyon süresidir. Bu süre zarfında işçi iş yerinin çalışabilecek bir yer olup olmadığını, işveren de işçinin çalıştırabilecek bir personel olup olmadığının test ettiği süredir. Deneme süresi İş Kanunu’nun 15’inci maddesine göre iki aya kadar yapılabilir ve bu süre toplu iş sözleşmesi ile dört aya kadar uzatılır.Sözleşme kapsamında deneme süresinin uygulanabilmesi için sözleşmede deneme süresinin olacağı kesinlikle belirtilmelidir. Bu şekilde deneme süreli iş sözleşmesine göre deneme süresi içinde işçi de işveren de herhangi bir geçerli neden veya haklı sebep ileri süremeden hatta herhangi bir neden belirtmeden fesih yapabilir. Her ne kadar İş Kanunu’nun 17’nci maddesinde kıdemi altı aya kadar olan işçiye iki haftalık ihbar öneli uygulanması belirtilse de deneme süresi içinde yapılan fesihlerde bu hüküm dikkate alınmaz. Ve deneme süreli fesihte bildirim öneli dikkate alınmaz, tazminat ödenmez. Ancak belirtmek gerekirse; sözleşmede deneme süresi uygulanacağı belirtilmemişse 17’nci maddedeki hüküm uygulanır ve işçiye iki haftalık ihbar süresi veya tazminatı verilmek zorundadır.
Ersin Umdu
