Sosyal güvenlik mevzuatında çok sık karşılaşılan durumlardan biri de yıl içinde ay günlerinin 28-30-31 çektiği günlerde ay içinde çalışması olan personellerin sgk gün ve bordro hesaplamalarının ne şekilde yapıldığına dair ikilemde kalınmasıdır.
İşçilerin ay içerisinde eksik çalışma günlerine istirahat,ücretsiz izin vb.. durumlarda da işyerinin çalışanı 10 kişiden az ise eksik gün bildirimi dediğimiz Ek-10 formlarının SGK kurumuna verilmesinin takibi de eklenince bu işleri yapan personellerin takip süreci daha da karışık bir durum alıyor.
Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancı ücret aldığı gün sayısına bölünerek hesaplanır. Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir.
Aylık(maktu) ücretle çalışan işçilerin ücretlerinin hesaplamaları yapılırken ay içindeki çalışma gününe göre hesaplamalar yapılmaktadır.
Ayın ilk günü işe giriş ayın son günü işten çıkış işlemi olması durumunda prim gün sayısı hesabı;
Sigortalıların işe girdiği ve işten çıktığı aylarda prim ödeme gün sayısı hesaplanırken değerlendirme kural olarak 30 gün üzerinden değil, ilgili ayın kaç günden oluştuğuna bakılarak yapılmaktadır. Ancak bu kuralın üç istisnası mevcuttur.
Bunlar:
Sigortalının ayın ilk günü işe başlaması ve aynı ayın son günü işten çıkması,
Sigortalının ayın ilk günü işe girip aynı ay içinde işten çıkmadan işine devam etmiş olması,
Sigortalının devam eden sigortalılığı varken ayın son günü işten çıkılması,
durumlarında ilgili ayın kaç günden oluştuğuna bakılmaksızın sigortalının prim ödeme gün sayılarının otuz gün olarak hesaplanması gerekmektedir.
Örneklerle pekiştireyim;
31 çeken bir ayda sgk gün hesabı;
Ayın ilk günü işe başlayıp 01.01.2015-31.01.2015, ayın son günü işten ayrılan personelin sgk günü 30 gündür.
Ayın ikinci günü işe başlayıp 02.01.2015-31.01.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 30 gündür.
Ayın üçüncü günü işe başlayıp-03.01.2015-31.01.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 29 gün olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken ilgili ayın kaç çektiğidir. Örneğimizde Ocak ayı 31 gün olduğu için hesaplama bu şekildedir.
30 çeken bir ayda sgk gün hesabı;
Ayın ilk günü işe başlayıp 01.04.2015-30.04.2015, ayın son günü işten ayrılan personelin sgk günü 30 gündür.
Ayın ikinci günü işe başlayıp 02.04.2015-30.04.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 29 gündür.
Ayın üçüncü günü işe başlayıp-03.04.2015-30.04.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 28 gün olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken ilgili ayın kaç çektiğidir. Örneğimizde Nisan ayı 30 gün olduğu için hesaplama bu şekildedir.
28 çeken bir ayda sgk gün hesabı;
Ayın ilk günü işe başlayıp 01.02.2015-28.02.2015, ayın son günü işten ayrılan personelin sgk günü 30 gündür.
Ayın ikinci günü işe başlayıp 02.02.2015-28.02.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 27 gündür.
Ayın üçüncü günü işe başlayıp-03.02.2015-28.02.2015 arası çalışması olan işçinin sgk günü 26 gün olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken ilgili ayın kaç çektiğidir. Örneğimizde Şubat ayı 28 gün olduğu için hesaplama bu şekildedir.
ÖNEMLİ KISA NOTLAR;
- Ayın ilk günü işe başlayıp son günü işten ayrılan ve tam çalışması olan personelin sgk günü her zaman 30’dur.
- Ay ortasında çalışmaya başlayan personelin sgk gün sayısı bulunurken, işe başladığı günden ayın sonuna kadar her gün parmakla sayılıp sgk günü bulunur.
- İşçinin son çalışma günü çıkış tarihi olması halinde çıkış tarihinde son çalışma günüdür. 01.01.2015-24.01.2015 tarihi dahil çalışmış bir kişinin çıkış tarihi 24.01.2015 olacaktır. 25.01.2015 tarihinde çıkış yapılması halinde 25 gün sgk ve ücret ödemesi olacaktır.
- Ay içerisinde ücretsiz izin, istirahat gibi durumlarda yine ayın kaç çektiğine bakılacaktır. 28 çeken bir ayda 2 gün istirahat alan bir personelin sgk günü 26 olacaktır.
- 31 çeken ayda bir gün istirahat alan personelin sgk günü 30 gün olacaktır.
- 30 çeken ayda 1 gün istirahat alan personelin sgk günü 29 olacaktır.(işverenler tarafından 2 güne kadar olan raporların ücretinin ödenmesi zorunlu değildir. Eğer ki işveren yine de 2 güne kadar istirahat raporlarının ücretini ödemek isterse ödeyebilir)
- Firmada çalışan işçi sayısı 10 kişiden az ise ay içerisinde sgk günü rapor, ücretsiz izin vb.. durumlardan dolayı bildirgede eksik ise SGK müdürlüğüne Ek-10 eksik gün bildirim formu ile bildirimde bulunmanız gerekmektedir.
- Eksik gün bildirimlerinin süresi takip eden ayın 23’üne kadardır.
- İşyerindeki sgk dosyasında 10 ve üzeri çalışan varsa, işçilerden rapor ve ücretsiz izin gibi durumlardan dolayı sgk günü eksik olan varsa Eksik gün bildirimini kuruma vermeye gerek bulunmamaktadır.Sosyal Güvenlik Uzmanı Taner ÖZDEMİR
DENETEAM Uluslararası Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş.
