ÖNE ÇIKAN DETAYLAR
- Sadece beş teknoloji şirketinin yatırımları, küresel petrol ve doğal gaz üretimine yapılan yatırımları geride bıraktı.
- Basit metin tabanlı yapay zeka sorguları enerji verimliliği sağlarken, karmaşık otonom ve video üretimi görevleri binlerce kat daha fazla enerji tüketiyor.
- Yapay zeka odaklı veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030 yılına kadar üç kat artması bekleniyor.
- 2030 yılına gelindiğinde veri merkezleri, küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturacak.
Teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımlarına yönelik sermaye harcamaları geçen yıl 400 milyar doların üzerine çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan "Enerji ve Yapay Zeka Üzerine Temel Sorular" raporuna göre, söz konusu yatırımların bu yıl yüzde 75 artması öngörülüyor.
Raporda, teknoloji sektöründe faaliyet gösteren yalnızca beş şirketin toplam sermaye harcamalarının, küresel petrol ve doğal gaz üretimine yapılan yatırımları geride bıraktığı belirtildi.
Buna karşın, birçok bölgede veri merkezi projeleri hızla artarken, tüm projelerin hayata geçirilmesinin beklenmediği ifade edildi.
IEA’nın uydu tabanlı izleme verilerine göre, özellikle yapay zeka odaklı veri merkezlerinin kapasitesi son 18 ayda üç katından fazla arttı.
Yapay zekanın yeteneklerindeki hızlı gelişim, ekonomik büyüme, inovasyon ve rekabet gücü üzerinde dönüştürücü etkiler yaratırken, mevcut sektörler ve iş gücü yapısında da önemli değişimlere yol açıyor.
Yapay zekada enerji verimliliği artıyor
Rapora göre, yapay zekanın enerji verimliliği son yıllarda hızla iyileşme gösterdi.
Yazılım ve donanım alanındaki gelişmeler sayesinde bir yapay zeka görevi başına düşen enerji tüketimi her yıl belirgin şekilde azalıyor.
Basit metin tabanlı yapay zeka sorgularının, aynı süre boyunca çalışan bir televizyona kıyasla daha az elektrik tükettiği belirtiliyor.
IEA’ya göre, tüm geleneksel internet aramalarının basit yapay zeka sorgularıyla yapılması halinde yıllık elektrik tüketimi 4 teravatsaatin altında kalacak ve bu miktar veri merkezlerinin toplam tüketiminin yüzde 1’inden daha azına karşılık gelecek.
Bununla birlikte, video üretimi, akıl yürütme ve otonom görevler gibi daha karmaşık yapay zeka uygulamalarının enerji tüketimi daha yüksek seviyelerde bulunuyor.
Bu tür uygulamaların, basit metin işlemlerine kıyasla sorgu başına yüzlerce hatta binlerce kat daha fazla enerji tüketebildiği ifade ediliyor.
Raporda, yapay zekanın enerji talebini belirleyen temel unsurların verimlilik artışı, kullanımın yaygınlaşması ve daha enerji yoğun uygulamaların gelişimi olduğu kaydedildi.
Elektrik talebi hızla artacak
IEA’ya göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi geçen yıl 485 teravatsaat seviyesinde gerçekleşti. Bu tüketimin 2030 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkarak 950 teravatsaate ulaşması bekleniyor.
Söz konusu artışın, küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3’üne karşılık geleceği hesaplanıyor.
Yapay zeka odaklı veri merkezlerinin elektrik tüketiminin ise bu dönemde üç kat artarak toplam tüketim içindeki payını hızla yükseltmesi öngörülüyor.
Raporda, enerji ekipmanları ve çip üretimindeki darboğazların giderilmesi ile yapay zekanın enerji yoğun kullanım alanlarının yaygınlaşmasının, 2030 sonrasında daha yüksek talep artışına yol açabileceği ifade edildi.
