Basından Ekonomi Makaleleri ANALİZ RAPORU
SESLİ HABER:
2025 yılından itibaren yeniden ihdas edilen 4. geçici vergilendirme döneminde, şirketlerin nakdi sermaye artırımlarına yönelik faiz indirimi teşvikinden yararlanıp yararlanamayacağı önemli bir tartışma konusu olmuştur. Bu teşvik, 6637 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesine eklenmiş olup, şirketlerin özkaynağa yönelimini desteklemek amacıyla, ticaret siciline tescil edilen nakdi artışlar üzerinden, TCMB’nin açıkladığı ticari kredi faiz oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarın %50’sinin kurum kazancından indirilmesine olanak tanımaktadır.
Konuya ilişkin idari anlayış geçmişte ciddi değişimler göstermiştir. Başlangıçta 9 sayılı Genel Tebliğ ile indirim sadece 4. geçici vergi döneminde mümkünken, 4. geçici vergi döneminin kaldırılmasıyla (7338 sayılı Kanun), indirim hakkı sadece yıllık beyannameye çekilmiştir (21 sayılı Tebliğ). Ancak 7566 sayılı Kanun’la 4. geçici vergi dönemi 2025 itibarıyla yeniden yürürlüğe girmiştir. Bu durum üzerine TÜRMOB, sirküler yayımlayarak, faiz oranının yıl sonunda kesinleşmesi ve eski idari uygulamanın varlığı nedeniyle indirimin bu son geçici vergilendirme döneminde uygulanması gerektiğini savunmuştur.
Yazar, TÜRMOB’un görüşüne katılırken, indirimden yararlanmak için Mali İdare’den ek bir açıklama beklenmesine gerek olmadığını belirtmektedir. Yazar, bu indirimin son geçici vergi döneminde yapılmasının doğal olduğunu, hatta geçmişte yaptığı savunmalarda bu tür dönem sonu işlemlerinin geçici vergi matrahı hesaplamalarına yasal olarak dahil edilmesi gerektiğini öne sürdüğünü hatırlatmaktadır. Bu nedenle Mali İdare’nin de aksine bir görüş açıklamayacağına dair güçlü bir inanç taşımaktadır.
Teşvik Düzenlemesi Başlangıcı1.7.2015
İlgili Kanun MaddesiKurumlar Vergisi Kanunu 10/(ı)
Sermaye Artırımını Teşvik AmacıYabancı kaynak yerine özkaynağa yönelimi özendirmek
İndirim OranıHesaplanan tutarın %50’si
4. Geçici Vergi Yeniden İhdası7566 sayılı Kanun (1/1/2025’ten itibaren)
Yetkili Kurum Görüşü (Güncel)TÜRMOB: Yararlanılması gerekir
“7566 sayılı Kanun ile 4. geçici vergilendirme döneminin yeniden hayata geçirilmesi, nakdi sermaye artırımı teşvikinin uygulanma zamanlaması sorununu yeniden gündeme getirmiştir. Hukuki ve idari geçmiş incelendiğinde, indirimin dayanağı olan TCMB faiz oranının yıl sonunda kesinleşmesi gerçeği, bu indirimin doğal olarak son vergilendirme döneminde veya yıllık beyanda uygulanmasını gerektirir. TÜRMOB ve yazarın görüş birliği, 2025 yılı 4. geçici vergi beyanlarında şirketlerin bu teşvikten yararlanma hakkına sahip olduğu yönünde güçlü bir konsensüs oluşturmaktadır.
Mali İdare’nin, geçmişteki 9 sayılı Genel Tebliğ uygulamasını yeniden teyit eden bir açıklama yapması beklenmelidir. Şirketlerin stratejik olarak yabancı kaynak yerine özkaynak kullanımını teşvik eden bu önemli indirimin, ilk kez 2025 yılı sonunda verilecek 4. geçici vergi beyannamelerinde kullanılması planlanmalıdır. Aksi yönde bir düzenleme yapılmadığı sürece, yasal zemin ve idari emsal bu yönde uygulamayı desteklemektedir.”
Son Geçici Vergi Dönemi Ve Sermaye Artırımını Teşvik İndirimi
2025 yılı 4. geçici vergilendirme döneminde nakdi sermaye artışları üzerinden faiz indirimi teşvikinden yararlanılıp yararlanılamayacağı sorunu ortaya atılmıştır. TÜRMOB yayınladığı bir sirküler ile “yararlanılması gerektiği” yönünde görüş açıklamıştır.
Son geçici vergi döneminde indirim uygulamasından yararlanmak için açıklama beklenmesine gerek olmadığına inandığım kadar Mali İdare’nin aksi yönde bir görüşte açıklamayacağına inanıyorum.
6637 sayılı kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “diğer indirimler” başlıklı 10. maddesine eklenen (ı) bendi ile şirketlerin nakit yoluyla sermaye artırımlarını teşvik etmek, bu yolla yabancı kaynak yerine özkaynağa yönelmelerini özendirmek amacıyla bir teşvik düzenlemesi getirilmiş ve 1.7.2015 tarihinden sonra uygulanmaya başlanmıştır. Bu düzenlemeye göre, sermaye şirketleri, “ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın % 50’sini” kurumlar vergisi beyannamesinde kurum kazancından indirebileceklerdir.
Konuya ilişkin idari anlayış ve yorum 9 sayılı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde yapılmış, daha sonra bu Genel Tebliğ’de 10 sayılı Genel Tebliğ ile bazı değişiklikler yapılmıştır. Konumuza ilişkin olarak 9 sayılı Genel Tebliğin 10.6.5.1. bölümünde, “indirim tutarının hesaplanmasında TCMB tarafından yararlanılan yıl için en son açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınacağından geçici vergi dönemlerinden sadece dördüncü geçici vergilendirme dönemi itibarıyla bu indirimden yararlanılmasının mümkün bulunduğu” açıklanmıştır.
Ancak bu gelişmeden sonra bilindiği gibi, 7338 sayılı kanunun 10. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu’nun “Geçici Vergi” başlıklı mükerrer 120’nci maddesi değiştirilmiş ve 4. geçici vergi beyannamesi verilmesine ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır. Bu gelişme üzerine 21 sayılı tebliğle kök tebliğin 10.6.5.1. bölümü yeniden değiştirilmiş ve indirim tutarının hesaplanmasının TCMB tarafından yararlanılan yıl için en son açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınacağından, sadece yıllık hesap dönemi itibarıyla bu indirimden yararlanılmasının mümkün bulunduğu açıklanmıştır.
4’üncü geçici vergilendirme dönemi yeniden ihdas edildi
Konuya ilişkin gelişmeler bununla da bitmemiş, bu defa 7566 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120’nci maddesi tekrar değiştirilmiş ve yapılan değişiklikle 1/1/2025 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemleri gelir ve kazançlarına ilişkin verilecek beyannamelere uygulanmak üzere 4’üncü geçici vergilendirme dönemi yeniden ihdas edilmiştir.
İşte bu noktada 2025 yılı 4. geçici vergilendirme döneminde nakdi sermaye artışları üzerinden faiz indirimi teşvikinden yararlanılıp yararlanılamayacağı sorunu ortaya atılmıştır. TÜRMOB yayınladığı bir sirküler ile “yararlanılması gerektiği” yönünde görüş açıklamıştır. Gerekçesini de, 2025 yılı sonu itibariyle dikkate alınabilecek faiz oranının TCMB tarafından açıklanmış olmasına ve eski uygulamada son geçici vergi döneminde bu teşvikten yararlanılabileceği yönünde oluşmuş idari görüşe dayandırmıştır. Ancak anılan üst birlik yine de idari açıklama beklentisini dile getirmiştir.
TÜRMOB’un görüşüne sonuç itibariyle katılıyorum. Ancak burada, önceki uygulamaya ilişkin idari görüşler, 4’üncü dönem geçici verginin kaldırılmış olması dolayısıyla hukuki geçerlilikleri kalmadığından, yapılacak uygulamaya gerekçe olamaz. Sadece oluşturulan görüşe bir örnek olabilir.
Geçici vergi matrahında indirim tartışması
Sorunu 9 sayılı Tebliğ Taslağı açıklandığında, 8.9.2015 tarihli Dünya gazetesinde yayınladığım yazıda dile getirmiştim. Taslakta, uygulamanın tüm geçici vergi dönemlerinde yapılmaması, sadece yıllık beyan üzerinde yapılması görüşü yer alıyordu. (Sonra Tebliğin yayım sırasında değişti.) Ben de bu düşünüşün kanuna aykırı olduğunu, geçici vergi beyanlarında matrah hesabının dönem sonu işlemleri uyarınca yapılacağını, kanunda özel bir düzenleme olmadıkça tüm dönem sonu işlemelerinin dikkate alınması gerektiğini ve dolayısıyla söz konusu indirimin yapılabileceğini savunmuştum. Öneri olarak da ilk üç dönemde bir önceki yıl faiz oranı üzerinden, son dönemde ise TCMB tarafından o yıl için belirlenen faiz oranına göre uygulama yapılmasına bir engel bulunmadığı gibi, her üç ayda bir de TCMB’den faiz oranı alınarak uygulama yapılabileceğini de söylemiştim. Bu nedenle bence burada söz konusu indirimin son dönemde yapılması tabii olduğu gibi asıl diğer dönemlerde yapılmaması yasaya aykırıdır.
Bu nedenle son geçici vergi döneminde indirim uygulamasından yararlanmak için açıklama beklenmesine gerek olmadığına inandığım kadar Mali İdare’nin aksi yönde bir görüşte açıklamayacağına inanıyorum.
(Kaynak: Bumin Doğrusoz / Ekonomim.com | 17.02.2026)
