JLL Türkiye, 2017 yılını kapsayan "Ticari Gayrimenkul Pazarı Görünümü" raporunu açıkladı.
Rapora göre, perakende sektörü 2017’nin ilk yarısında benimsediği "Bekle-Gör" yaklaşımından yılın ikinci yarısındaki canlanma ile vazgeçiyor.
Türkiye genelindeki 401 alışveriş merkezinde yaklaşık 12,2 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan bulunurken, inşaat halinde olan 44 AVM’nin ise 2020’nin sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.
İstanbul’da şu anda 114 AVM’de yaklaşık 4,4 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan bulunuyor. Şu anda inşaat halinde olan 22 AVM’nin ise 2020’nin sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Bu AVM’lerin tamamlanmasıyla İstanbul’daki toplam AVM sayısı 136’ya, ticari kiralanabilir alan ise 5,3 milyon metrekareye çıkacak.
Ankara’da ise 39 AVM’de toplam 1,6 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan yer alıyor. İnşaat halinde ise 8 AVM bulunuyor. Türkiye’deki toplam AVM sayısının 3 yıl içinde 445’e çıkacağı belirtiliyor.
Ofis piyasası 2018 de "kiracı dostu" olacak
İstanbul’da "Merkezi İş Alanı" (MİA) olarak nitelendirilen Levent-Maslak hattında yer alan ofislerdeki boşluk oranı 2017’de yüzde 22,7 olarak hesaplandı. Bu rakam 2013’te yüzde 4,4 seviyesindeydi. Birincil kira seviyeleri ise 2013-2016 yılları arasında 45 dolar olarak hesaplanırken, 2017’de 30 dolar seviyesine geriledi.
Çalışmaya göre geçen yıl kurumsal şirketler kontrat tarihi bitmeden, kontrat yenileme eğilimine girdi. Bu sonuçla kiracılar, TL’nin döviz karşısındaki değer kaybı nedeniyle mal sahiplerinden daha makul kira tutarı talep etme imkanı buldu. Özellikle yabancı kurumsal şirketlerin hazır ofisleri tercih ettiği görülürken, toplu taşıma ağlarına yakınlık, market ve kuru temizleme gibi sosyal olanakların yer aldığı ofis binaları tercih sebebi oldu.
İşlem sayısı bakımından ise 2017’nin yıldızları Anadolu yakasında Ataşehir ve Kozyatağı, Avrupa yakasında ise Kağıthane, Levent-Maslak hattı oldu. Rapora göre 2018, ofis piyasası açısından "kiracı dostu" bir görünüm sergileyecek.
Turizmde canlı günlere dönüş sinyalleri
JLL’nin raporuna göre 2016’da keskin düşüş kaydeden turizm sektörü eski canlı günlerine dönüş sinyalleri veriyor. Uluslararası ziyaretçi sayısı, bir yıl öncesine göre yüzde 28 oranında artarak, 2017’de 32,4 milyona yükseldi.
Otellerdeki doluluk yüzde 18 artarak yüzde 60 seviyelerine gelirken, 2017 yılında Atatürk Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı üzerinden İstanbul’a gelen toplam yolcu sayısı 2016 yılının aynı dönemine göre yüzde 6 artarak yaklaşık 95 milyona yükseldi.
Kaynak: AA
