– Özel bir şirkette çalışıyorum, Kurban Bayramı’ndan önceki 21-22-23 Eylül tarihlerinde çalışmaya devam edeceğim bildirildi, bu günler için fazla mesai ücreti alabilir miyim?
Başbakanlık, Kurban Bayramı’ndan önceki 21-22-23 Eylül tarihlerini kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için idari tatil ilan etti. İş Kanunu’nun 47. maddesinde kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde, işçilerin çalışmaksızın o günlerin ücretlerine hak kazanacakları, çalışırlarsa çalışmadan hak kazanacakları ücrete ek olarak çalıştıkları günün ücretinin ödeneceği ifade edilmiştir. Kanunun açık ifadesi karşısında kanunlarla resmi tatil olarak kabul edilmeyen idarenin kendi kararına dayanarak verdiği bu tür tatil günleri aynı kapsamda değerlendirilmemektedir. Bu nedenle Kurban Bayramı’ndan önceki 21 ve 22 Eylül ile 23 Eylül öğleye kadar olan sürede çalışılması halinde ek ücret hakkı olmayacaktır. Özel sektör işverenlerinin inisiyatif kullanarak o günleri kendi çalışanları açısından da izin günü sayma ihtimalleri bulunup, böyle bir uygulamaya gitmeleri halinde ise çalışanların ücretlerinden herhangi bir kesinti yapamayacaklardır.
Bununla birlikte 23 Eylül öğleden sonradan başlamak üzere işçilerin Kurban Bayramı süresince çalıştırılmaları halinde o günlerin ücretlerine ek olarak çalıştıkları sürenin normal ücretini de alma yani iki günlük ücret alma hakkı doğuyor. Çalışana aylık olarak sabit bir ücret ödeniyorsa, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılması halinde günlük ücreti ayrıca hesaplanıp bu aylık ücretine eklenmesi gerekmektedir.
–Eşimden ayrıldım, çocuğum ve kendim için nafaka bağlandı fakat eşim ödemiyor, özel bir şirkette çalışıyor, ücreti üzerine haciz uygulatabilir miyim?
İş Kanununa göre işçinin aylık ücretinin ancak dörtte biri haczedilebilir. Bütün borçlar bu kapsamda değerlendirilmiş fakat nafaka alacakları ayrı tutulmuştur. İşçinin ödemediği nafaka borçları için herhangi bir sınırlama bulunmayıp genel haciz sınırlarına uymak şartıyla ücretinin tamamı dahi haczedilebilecektir.
–Ankara’da çalışıyorum, işverenim Kayseri’de açtığı mağazada beni görevlendirdi, eşim ve çocuklarım Ankara’da, eğitimleri devam ediyor, ne yapabilirim?
Sözleşmenizde böyle bir hüküm varsa kural olarak işvereninizin bu değişikliği yapması mümkündür. Eğer makul bir sürede yeni işyerinizde çalışmaya başlamazsanız iş sözleşmeniz devamsızlık nedeniyle derhal feshedebilecektir. Fakat Yargıtay sözleşmedeki bu tür hükümlerin iyiniyet kurallarına uygun olması şartını arar. Örneğin sizin durumunuzda işverenden okulların kapanmasını beklemesini talep etme hakkınız var.
Sözleşmenizde böyle bir hüküm yoksa işveren sizi oraya gönderme talebini yazılı olarak verecek ve 6 iş günü içerisinde sizin yazılı onayınızı almak isteyecektir. Yazılı olarak yapılmayan talepler hiçbir etki doğurmaz. Yazılı olarak verilse dahi siz yazılı olarak kabul etmezseniz yine hiçbir etki doğurmayacaktır. Devam eden süreçte sizi zorlar ve Ankara’daki işyerinize almama gibi bir eyleme girişirse haksız fesih yapmış olduğundan ağır tazminatlarla karşılaşacaktır.
Cem Kılıç
