İşverenler işçilerine ücreti nasıl ödemeli? İşverenler çalıştırdıkları işçilere ödemelerinibanka aracılığıyla yapmak zorundalar. Ancak bazı işyerleri kapsam dışında bırakılmış.
Okurlarımızdan Koray Bey göndermiş olduğu e-postasında, bir süpermarket işletmesi sahibi olduğunu, 12 personel çalıştırdığını söylüyor ve bu işçilerin ücretlerini bankadan değil de elden vermesi halinde başına bir şey gelip gelmeyeceğini soruyor.
Çalışma hayatında işverenlerin işçilerine ücretleri tamamen veya kısmen elden vermeleri konusuyla sıkça karşılaşmaktayız ve bununla ilgili siz okurlarımızdan birçok soru gelmekte.
İş Kanunu’na göre, işverenler çalıştırdıkları işçilere ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorundalar. Ancak yönetmelik ile bu kural yumuşatılmış ve bazı işyerleri kapsam dışında bırakılmış.
Buna göre ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorunda olan işyerleri şöyle:
- 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi çalıştıranlar
- 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında işçi çalıştıranlar
- 5953 sayılı Basın İş Kanunu’na göre işçi çalıştıranlar
Dolayısıyla ödemelerin banka aracılığıyla yapılmasında geniş bir kapsam var.
Kimler elden ücret ödeyebilir?
Peki ödemeleri bankadan yapmak zorunda olmayanlar kimler?
- Türkiye genelinde 10’dan az çalışanı olan işyerleri
- Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu kapsamında tesis güvenlik belgesine sahip işyerleri
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında bulunan gizlilik dereceli tesislerdeki işyerleri
- Devlet İstihbarat Hizmetleri ve MİT Kanunu kapsamında işçi çalıştırılan işyerleri
Burada çoğunluğu ilgilendiren en önemli husus kuşkusuz 10 işçi sınırlaması. Yani 10 ve üzerinde işçi çalıştırılan işyerlerinde işçilere yapılan ödemeler mutlaka banka aracılığıyla yapılmak zorunda.
Dolayısıyla sorumuzu soran Koray Bey de 12 işçi çalıştırdığı için mutlaka ücreti banka aracılığıyla ödemeli.
İşverene para cezası var
Bir işverenin ücret ödemesini bankadan yapmak zorunda olmasına karşın, kısmen veya tamamen elden yapması ve bu durumun tespit edilmesi halinde işçi başına 153 TL idari para cezası ödenmesi söz konusu.
Burada dikkat edilmesi gereken husus ücretin bir kısmının bankadan bir kısmının ise elden yapılması halinde de bu cezanın ödenmesi gerektiği.
Ayrıca geçen hafta köşemizde işverenler için yaptığımız hapis cezası uyarısı burada da geçerli ve tekrarlamakta fayda var. Şöyle ki:
Birçok işveren işçilerine daha fazla ücret ödemelerine karşın asgari ücret üzerindenSGK’ya bildiriyorlar. Bunun için de asgari ücret kadar kısmını banka üzerinden, geri kalan kısmını da elden işçiye ödüyorlar. Dolayısıyla ücret bordrolarında da işçi ücretini asgari ücret olarak gösteriyorlar.
Hal böyle olunca da sigortalıların ücretlerinin eksik gösterilmesi halinde söz konusu ücret bordrosu ‘muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge’ olarak tanımlanıyor ve işverenler hakkında 1.5 ila 3 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor.
Sonuç olarak 10’dan fazla işçi çalıştıran işverenlerin banka kanalıyla yapacakları ödemelerde ücretin tümünü bankaya yatırmaları, elden ödeme yapmamaları ve ücret bordrosunu da gerçeğe uygun düzenlemeleri gerekiyor.
Mehmet Bulut
