TÜBİTAK’tan Yeşil Ekonomiye Dev Destek: Temiz Teknoloji Girişimleri ve COP31 Hazırlığı

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), kasımda Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde, temiz teknoloji alanındaki yenilikçi iş fikirlerinin geliştirilmesi ve girişimlerin yatırıma hazırlanması amacıyla yeni projelere yöneldi.

[Fotoğraf: Getty]

COP31, Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım’da Antalya’da gerçekleştirilecek. Etkinlikte, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele, emisyonların azaltılması, temiz enerjiye geçiş ve iklim finansmanı gibi başlıklarda küresel işbirliğini güçlendirmeye yönelik çalışmaları ele alınacak.

Dünyanın en prestijli etkinliklerinden biri olarak kabul edilen COP31 için hazırlıklar yoğunlaşırken TÜBİTAK da temiz enerji, temiz teknoloji ve yeşil dönüşüm alanındaki desteklerini yeni çağrılarla genişletti.

Kurum, yıl başından bu yana Sanayide Yeşil Dönüşüm, SAYEM Yeşil Dönüşüm, Temiz Enerji Geçişi Ortaklığı 2026 Ortak Çağrısı ve Küresel Temiz Teknolojiler Girişimcilik Programı (GCIP) kapsamında temiz teknolojilerin ölçeklendirilmesi ile ticarileştirilmesine yönelik destek programlarını başlattı.

Son olarak TÜBİTAK’ın yürütücü kuruluş olarak yer aldığı ve Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) işbirliğiyle başlatılan Küresel Temiz Teknolojiler Girişimcilik Programı’nın ikinci fazındaki faaliyetlere odaklanıldı.

Programın paydaşları arasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yanı sıra Aile ve Sosyal Hizmetler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Enerji ve Tabii Kaynaklar ile Tarım ve Orman bakanlıkları bulunuyor.

Programın ikinci fazında, hızlandırıcı ve yarışma faaliyetleriyle temiz teknoloji çözümlerinin yenilikçi girişimlere dönüştürülmesi hedefleniyor. Teknoloji doğrulama ve yatırıma hazırlık bileşenleriyle girişimcilerin ürün ve iş modellerini geliştirmeleri, ticari potansiyellerini güçlendirmeleri, ulusal ve küresel pazarlara hazırlanmaları amaçlanıyor.

Bu kapsamda, "GCIP Türkiye Hızlandırıcısı 2026" ile yeşil ekonomiye geçiş sürecinde kapsayıcılığı artırmaya yönelik "Kapsayıcı Yeşil Geçiş Hızlandırıcısı 2026" çağrılarına başvurular 3 Ağustos’a kadar alınacak.

Temiz enerji girişimleri başvurabilecek

Programa enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, atık zenginleştirme, su verimliliği, çevre dostu yapılar, ulaşım ile ileri malzeme ve kimyasallar kategorilerindeki girişimler başvurabilecek.

Bu alanlarda geliştirilen çözümlerin hızlandırıcı sürecinde teknik ve ticari açıdan geliştirilmesi, teknoloji doğrulama çalışmalarının desteklenmesi ve girişimlerin yatırımcılarla buluşmaya daha hazır hale getirilmesi öngörülüyor.

Hızlandırıcı sonunda dereceye giren takımlara TÜBİTAK tarafından ödül verilecek. Birinci olan takım 700 bin lira, ikinci 500 bin lira, üçüncü ise 400 bin lira ödül almaya hak kazanacak.

Kadın girişimcilere özel destek

Program kapsamında temiz teknoloji alanında faaliyet gösteren kadın girişimcilerin başarılarını artırmaya yönelik özelleşmiş hızlandırıcı faaliyetleri de yürütülecek.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile TÜBİTAK işbirliğinde, "Toplumsal Etkide Öncü Kadın Girişimci", "Yenilikçi Kadın Girişimci", "En İyi Gelişim Gösteren Kadın Girişimci" ve "Genç Kadın Girişimci" kategorilerinde destek sağlanacak. Her kategoride seçilecek girişimciye 300 bin lira verilecek.

Kadın girişimcilerin geliştirdiği ürünlerin ticari performansının artırılması, yatırıma hazır hale getirilmesi ve küresel pazarlara açılması amacıyla "Temiz Teknoloji Alanında Kadın Girişimciler İçin Yatırıma Hazırlık ve Küreselleşme Modülü" de uygulanacak.

GCIP hızlandırıcılarına seçilen takımlar arasından belirlenecek, kurucularından biri veya en az bir üst düzey yöneticisi kadın olan takımlar bu modüle dahil edilebilecek. Modül kapsamında girişimlerin ürünlerini ticari açıdan güçlendirmelerine ve uluslararası pazarlara hazırlanmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.

Kapsayıcı yeşil geçiş için ayrı hızlandırıcı

TÜBİTAK ve UNIDO işbirliğinde yürütülen "Kapsayıcı Yeşil Geçiş Hızlandırıcısı 2026 Çağrısı" ise Çok Paydaşlı Güven Fonu tarafından finanse edilen "Türkiye’nin Yeşil Ekonomiye Geçişinde Göçmenlerin Dahil Edilmesini Destekleme Projesi" kapsamında geliştirildi.

Çağrıyla "GCIP Türkiye Hızlandırıcısı"nın kapsayıcılık boyutunun güçlendirilmesi ve Türkiye’nin adil yeşil geçiş sürecinin desteklenmesi amaçlanıyor. Program, çevre dostu, sürdürülebilir ve iklim nötr toplumlara ulaşılmasına katkı sağlayacak teknoloji tabanlı yenilikçi çözüm önerilerine açık olacak.

"Kapsayıcı Yeşil Geçiş 2026 Hızlandırıcısı"nda da birinciye 700 bin lira, ikinciye 500 bin lira, üçüncüye 400 bin lira ödül verilecek.

Eğitim ve mentörlük desteği sağlanacak

Her iki çağrı kapsamında yapılacak panel değerlendirmelerinin ardından hızlandırıcılara seçilen takımlar, Eylül 2026’da düzenlenecek GCIP Türkiye 2026 Ulusal Akademisine katılacak.

Takımlar, akademide eğitim ve mentörlük hizmetleri alarak temiz teknolojiler alanındaki yenilikçi iş fikirlerini geliştirme imkanı bulacak.

Ağustos-aralık döneminde ise GCIP’nin hızlandırıcı eğitimlerinden sorumlu küresel paydaşı The Network for Global Innovation (NGIN) tarafından çevrim içi eğitimler verilecek.

Eğitim sürecinde talep edilen çalışma dosyaları kapsamında takımların yürüteceği faaliyetler, her takıma atanacak ve genel ile tematik alanlarda destek sağlayacak mentörler tarafından takip edilecek.